Dziedziczenie ustawowe małżonka i dzieci – ile komu się należy?

Wypadek spowodowany przez pijanego kierowcę – konsekwencje prawne. | ADWOKAT PRAWO KARNE LEGNICA
31 października 2016
Apelacja w postępowaniu cywilnym, apelacja w sprawie rozwodowej
3 grudnia 2016

Choć sporządzenie testamentu nie jest skomplikowaną czynnością, gdyż testament można sporządzić nawet w domowym zaciszu, w praktyce jednakże nastręcza nieco trudności i jeśli już ktoś decyduje się na wyrażenie swej ostatniej woli w formie testamentu, najczęściej korzysta w tym zakresie z usług notariusza.

Prosząc notariusza o sporządzenie testamentu przede wszystkim zostaje zminimalizowane ryzyko unieważnienia takiego testamentu, jeśli jednak już zostanie stwierdzona nieważność testamentu lub, gdy testament w ogóle nie zostanie sporządzony, należy pamiętać, że dziedziczenie majątku spadkowego odbędzie zgodnie z zasadami zawartymi w przepisach Kodeksu cywilnego, a więc tylko konkretne osoby dojdą do dziedziczenia i tylko w kolejności określonej przepisami.

Regulacje w zakresie dziedziczenia ustawowego stanowią, iż majątek spadkowy obejmują osoby najbliższe spadkodawcy, w pierwszej kolejności do dziedziczenia ustawodawca powołał więc małżonka oraz dzieci spadkodawcy. Małżonek oraz dzieci spadkodawcy, co do zasady, dziedziczą majątek spadkowy w częściach równych i mają do niego takie same prawo, co oznacza, że nie jest wyłączone dziedziczenie majątku przez dzieci, gdy drugi z ich rodziców żyje, wówczas bowiem zarówno żyjący rodzic, jak i dzieci, dojdą do dziedziczenia.

W przypadku dziedziczenia majątku spadkowego przez rodzica wspólnie z dziećmi, pamiętać jednakże należy, że pozycja rodzica została nieco uprzywilejowana, gdy małżonkowie posiadali liczne wspólne potomstwo. Otóż, zgodnie z regulacjami w tym zakresie, część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku, co oznacza, że jeśli spadkodawca ze swym małżonkiem posiadali np. dwójkę dzieci, to każda z tych osób, czyli dzieci oraz małżonek, będą dziedziczyć spadek w jednej trzeciej, jeśli zaś dzieci małżonkowie mieli np. pięcioro, wówczas małżonek otrzymuje jedną czwartą majątku spadkowego, a pozostały majątek, czyli trzy czwarte spadku, podlega podziałowi pomiędzy dzieci, czyli każde z dzieci otrzyma trzy dwudzieste z majątku spadkowego.

Natomiast w sytuacji, gdy dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, a więc, gdy dziecko zmarło przed swoim rodzicem, wówczas udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych, a więc jeśli potomek spadkodawcy dziedziczyłby jedną trzecią majątku spadkowego to ta część podlega podziałowi pomiędzy jego dzieci. Gdy zaś dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku i nie miało własnych zstępnych, wówczas przypadający mu udział dziedziczą małżonek oraz pozostałe dzieci spadkodawcy, takiej osoby po prostu nie uwzględnia się przy dziedziczeniu.

W sytuacji, gdy w chwili śmierci spadkodawca nie miał małżonka, gdyż ten zmarł wcześniej lub małżonkowie się rozwiedli, cały majątek spadkowy obejmują dzieci spadkodawcy w częściach równych, wskazana zasada nie funkcjonuje jednakże, gdy spadkodawca w momencie śmierci miał małżonka, jednakże nie miał dzieci. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy w tym zakresie, w przypadku braku zstępnych spadkodawcy, do spadku powołani są jego małżonek oraz rodzice.

Udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku, czyli małżonek dziedziczy wówczas spadek w połowie. Jeżeli jednak ojcostwo rodzica nie zostało ustalone, udział spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczącej w zbiegu z jego małżonkiem, wynosi połowę spadku, czyli zarówno rodzic, jak i małżonek, dziedziczą majątek spadkowy po połowie.

Gdy zaś brak jest zstępnych i małżonka spadkodawcy, wówczas cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych. Jeżeli natomiast jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych, a więc, gdy jeden z rodziców nie dożył otwarcia spadku po swoim zstępnym, to przypadający mu udział nie otrzymuje małżonek spadkodawcy, lecz zstępni rodzica, czyli rodzeństwo spadkodawcy. W sytuacji zaś, gdy jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku, dziedziczenie wówczas odbywa się na tych samych zasadach, jak w przypadku, gdy nie zostało ustalone ojcostwo rodzica.

Pamiętać jednak należy, iż udział spadkowy małżonka, który dziedziczy w zbiegu z rodzicami, rodzeństwem i zstępnymi rodzeństwa spadkodawcy, wynosi zawsze połowę spadku. Małżonek spadkodawcy odziedziczy zaś cały majątek spadkowy na podstawie ustawy, gdy brak jest zstępnych spadkodawcy, jego rodziców, rodzeństwa i ich zstępnych.

Potrzebujesz pomocy prawnej – skontaktuj się  z nami 

KANCELARIA ADWOKACKA ADWOKAT DAGMARA BIEDROŃ

SPECJALIZACJA PRAWO SPADKOWE 

obszar działania woj. dolnośląskie – LEGNICA / ZIELONA GÓRA / GŁOGÓW

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *