Apelacja w postępowaniu cywilnym, apelacja w sprawie rozwodowej
3 grudnia 2016
Usunięcie z mieszkania sprawcy przemocy domowej.
26 kwietnia 2017
Show all

ADWOKAT PRAWO SPADKOWE LEGNICA

Zachowek jest instytucją, która gwarantuje osobom najbliższym spadkodawcy stosowną rekompensatę, w sytuacji, gdy osoby te nie otrzymają należnego im udziału z majątku spadkowego. Zachowek jest więc roszczeniem o zapłatę sumy pieniężnej, które wysunięte może zostać względem spadkobierców testamentowych.

Wystąpienie z roszczeniem o zachowek jest prawem osoby uprawnionej do niego, a nie jej obowiązkiem, co oznacza, że uprawniony wcale nie musi o zachowek się ubiegać, gdyż może po prostu z tego przywileju nie skorzystać, a gdy wystąpi z owym roszczeniem, gdy minie pięcioletni termin przedawnienia, wówczas zobowiązany może uchylić się od spełnienia żądania zapłaty.

Pamiętać jednak należy, iż prawa do zachowku można się zrzec, jeszcze za życia spadkodawcy, istotne jednak jest to, że owe zrzeczenie się może dotyczyć również zstępnych osoby zrzekającej się, które same umowy o zrzeczenie się nie zawierały.

Generalną zasadą wyrażoną w przepisach Kodeksu cywilnego jest, że umowa o spadek po osobie żyjącej jest nieważna, a wyjątki od wskazanej reguły wskazane zostały wprost w dalszych przepisach ustawy, zatem umowne dysponowanie spadkiem za życia spadkodawcy jest możlwie tylko w sposób w jaki zezwalają na to przepisy. Regulacje Kodeksu cywilnego stanowią z kolei, że spadkobierca ustawowy może przez umowę z przyszłym spadkodawcą zrzec się dziedziczenia po nim.

Zrzeczenie się dziedziczenia oznacza, że spadkobierca będący stroną umowy zrzeczenia się dziedziczenia, a także jego zstępni, czyli dzieci, wnuki, itd, zostają pozbawieni prawa do dziedziczenia po zmarłym spadkodawcy z ustawy, a także prawa do zachowku oraz innych uprawnień, jakie przysługiwałyby im z mocy ustawy, gdyż są to prawa związane ze spadkiem.

Jak zostało powyżej wskazane, skutki umowy o zrzeczenie się dziedziczenia rozciągają się również na zstępnych zrzekającego się, jeśli jednak w umowie o zrzeczenie sie dziedziczenia postanowiono odmiennie, a więc jeśli wskazano, że skutki zrzeczenia się nie obejmują zstępnych zrzekającego się, wówczas osoby te mogą dziedziczyć po danym spadkodawcy, jak również będzie przysługiwało im roszczenie o zachowek. Pamiętać jednak należy, że w umowie wprost musi zostać wskazane, że zrzeczenie się nie obejmuje zstępnych, brak bowiem stosownego zapisu skutkować będzie uznaniem, iż zrzeczenie sie obejmuje zarówno zrzekającego się, jak i jego zstępnych.

Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia powinna zostać zawarta w formie aktu notarialnego.  Zrzekający się oraz jego zstępni, których obejmuje zrzeczenie się dziedziczenia, zostają wyłączeni od dziedziczenia na podstawie wskazanej umowy, tak jakby nie dożyli otwarcia spadku. W doktrynie przyjmuje się jednak, że dopuszczalne jest ograniczenie zrzeczenia się dziedziczenia do ułamkowej części spadku lub udziału w spadku, mającego przypaść zrzekającemu się na podstawie dziedziczenia ustawowego.

W umowie o zrzeczenie się dziedziczenia nie można jednakże bezpośrednio wskazać spadkobiercy mającego dziedziczyć w miejsce zrzekającego się, gdyż umowa ta nie może stanowić tytułu powołania do dziedziczenia. Zgodnie zaś ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale z dnia 15 maja 1972 r., sygn. akt: III CZP 26/72, spadkobierca ustawowy, który w umowie z przyszłym spadkodawcą zrzekł się dziedziczenia po nim, może dziedziczyć po tym spadkodawcy na podstawie sporządzonego przez tegoż spadkodawcę testamentu, gdyż zrzeczenie się dziedziczenia nie pozbawia zrzekającego się zdolności dziedziczenia.

Spadkodawca może więc ustanowić spadkobiercą testamentowym także osobę, która zawarła z nim umowę o zrzeczenie się dziedziczenia, na co wprost wskazuje treść przepisu art. 1048 Kodeksu cywilnego, który dopuszcza jedynie możliwość zrzeczenia się dziedziczenia z ustawy, a zatem nie ma prawnej możliwości zrzeczenia się spadku, który przypadnie w drodze dziedziczenia testamentowego.

W doktrynie zwraca się również uwagę na fakt, że ustawa nie zakazuje dołączenia do umowy o zrzeczenie się dziedziczenia warunku, a zatem możliwe jest uzależnienie skuteczności tej czynności od zdarzenia przyszłego i niepewnego. Za dopuszczalne uznać więc należy np. dołączenie postanowienia uzależniającego skuteczność zrzeczenia się dziedziczenia od zawarcia pomiędzy przyszłym spadkodawcą, a osobą zrzekającą się dziedziczenia, umowy darowizny określonej treści.

Zrzeczenie się dziedziczenia może oczywiście zostać uchylone, jednakże dla ważności tej czynności, ustawodawca również wymaga zawarcia umowy pomiędzy tym, kto zrzekł się dziedziczenia, a tym, po kim się dziedziczenia zrzeczono. Umowa ta także powinna zostać zawarta w formie aktu notarialnego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *