Alimenty na byłego małżonka – jak ich nie płacić?

Usunięcie z mieszkania sprawcy przemocy domowej.
26 kwietnia 2017

Obowiązki jednego małżonka względem drugiego nie kończą się wraz z orzeczeniem rozwodu, zgodnie bowiem z regulacjami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a więc wówczas, gdy wydany wyrok rozwodowy nie zawiera orzeczenia o winie bądź gdy rozwód nastąpił z winy obu stron, i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.

Jeżeli jednakże jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku, w przypadku więc rozwodu w którym wyłącznie winnym rozpadu małżeństwa został uznany jeden małżonek, wówczas jego obowiązek alimentacyjny względem byłego współmałżonka ma szerszy zakres.

Na podstawie wskazanego przepisu pomiędzy byłymi małżonkami możliwe jest więc wystąpienie z roszczeniem alimentacyjnym, żeby jednakże sąd do wysuwanych żądań się przychylił, w toku postępowania muszą zostać wykazane przesłanki warunkujące zasądzenie alimentów, w interesie małżonka przeciwko któremu z roszczeniem alimentacyjnym wystąpiono jest więc wykazanie, że przesłanki ustawowe nie zostały spełnione, w związku z czym roszczenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszym przypadku, a więc, gdy z roszczeniem alimentacyjnym występuje były małżonek znajdujący się w niedostatku, małżonek pozwany w sprawie o alimenty powinien w pierwszej kolejności zakwestionować ów niedostatek, wskazując np. że występujący z roszczeniem ukrywa pewne dochody, oraz powinien podnieść, że jego możliwości zarobkowe i majątkowe nie uzasadniają i nie pozwalają na obciążenie go obowiązkiem alimentacyjnym. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem judykatury, w niedostatku znajduje się ten, kto nie może własnymi siłami zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb w całości lub w części, a usprawiedliwione potrzeby to takie, których zaspokojenie zapewni uprawnionemu normalne warunki bytowania, odpowiednie do jego stanu zdrowia i wieku.

W orzecznictwie sądowym podkreśla się jednakże, że stan niedostatku uprawnionego nie jest jedyną, czy wyłączną przesłanką wystarczającą do uwzględnienia powództwa alimentacyjnego od byłego małżonka. Zakres obowiązku alimentacyjnego w takim przypadku wyznaczają bowiem zarówno usprawiedliwione potrzeby uprawnionego, jak też możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego, jeśli więc w toku postępowania pozwany wykaże, że nie ma żadnych możliwości zarobkowych, gdyż np. została orzeczona wobec niego całkowita niezdolność do pracy, wówczas roszczenie nie zostanie uwzględnione.

Zgodnie natomiast ze stanowiskiem Sądy Najwyższego, które zostało wyrażone w wyroku z dnia 28 listopada 1975 r., sygn. akt: III CRN 330/75, „nie można wymagać od inwalidy zwłaszcza zaliczonego do drugiej grupy inwalidzkiej, aby przedsiębrał starania o uzyskanie dochodów z takim wysiłkiem, który przekracza jego możliwości fizyczne i w konsekwencji mógłby zaważyć na jego zdrowiu w sposób ujemny. Ocena możliwości zarobkowej w sensie art. 135 § 1 KRO nie może się wyrażać w wymaganiu aktywizacji działalności zarobkowej z uszczerbkiem dla zdrowia. Przy ocenie zakresu obowiązku alimentacyjnego należy brać pod uwagę także usprawiedliwione potrzeby własne zobowiązanego”.

W sytuacji zaś, gdy z roszczeniem alimentacyjnym występuje małżonek, którego sytuacja istotnie pogorszyła się na skutek rozwodu, w postępowaniu porównywana będzie sytuacja materialna małżonka niewinnego, który z roszczeniem wystąpił, z hipotetycznym położeniem, jakie istniałoby, gdyby rozwód nie został w ogóle orzeczony i gdyby małżonkowie kontynuowali pożycie.

W toku procesu zobowiązany musi więc wykazać, że sytuacja materialna małżonka nie zmieniał się w sposób istotny. Obowiązek alimentacyjny małżonka wyłącznie winnego nie istnieje bowiem obligatoryjnie w każdym bez wyjątku przypadku, gdy tylko spełnione są ogólne przesłanki wyraźnie określone w przepisach ustawy, a ponadto, omawiana regulacja nie daje małżonkowi niewinnemu prawa do równej stopy życiowej z małżonkiem zobowiązanym.

Pamiętać ponadto należy, że obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa, jeśli zatem po zawarciu nowego związku małżeńskiego, małżonek mimo wszystko występuje z roszczeniem alimentacyjnym w stosunku byłego małżonka, to były małżonek może się skutecznie od owego roszczenia uchylić, wskazując, że uprawniony zawarł kolejny związek małżeński. Ponadto, gdy zobowiązanym do alimentów jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek ten wygasa także z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży wymieniony termin pięcioletni.

Kancelaria Adwokacka Dagmara Biedroń świadczy pomoc prawną w miastach:

Legnica, Głogów, Zielona Góra, Polkowice

specjalizacja: sprawy o alimenty, sprawy o rozwód, o podział majątku, kontakty z dzieckiem,

Kancelaria Adwokacka Dagmara Biedroń

 

Komentarze są wyłączone.